Yıldırımdan korunma yöntemleri arasında en kapsamlı ve en güvenilir sistem Faraday kafesidir. Adını 19. yüzyılın ünlü fizikçisi Michael Faraday'dan alan bu sistem, günümüzde IEC 62305 standardının temel korunma yöntemi olarak kabul görmektedir.
Faraday kafesi, yapının tüm dış yüzeyini metal iletkenlerden oluşan bir ağ ile örterek yıldırım akımını yapıya girmeden toprağa ileten bir dış yıldırımlık sistemidir. Tek bir yakalama ucuna güvenmek yerine yapının tamamını koruma altına alır.
Sistemin mantığı şudur: yıldırım nereye düşerse düşsün, mutlaka bir iletken ağ noktasına isabet eder. Akım bu ağ üzerinden birden fazla iniş iletkeniyle eş zamanlı olarak toprağa iletilir.
Geniş çatı alanına sahip yapılarda tek bir aktif paratoner başlığının koruma yarıçapı yetersiz kalır. Faraday kafesi bu durumda tüm çatıyı eşit şekilde korur.
İçinde hassas elektronik sistemler, kontrol panelleri veya kritik ekipmanlar bulunan yapılarda akımın yapıya girmesini engellemek birincil önceliktir.
Patlayıcı veya yanıcı madde depolayan tesislerde LPL I koruma seviyesi zorunludur ve Faraday kafesi bu seviyenin temel gereksinimlerini karşılar.
Askeri yapılar ve kamu altyapısında güvenilirlik ödün verilemez bir kriterdir.
Yakalama Ağı: Çatı yüzeyine döşenen yatay iletken ağ. LPL I için 5×5 metre, LPL II için 10×10 metre, LPL III için 15×15 metre, LPL IV için 20×20 metre ağ aralığı uygulanır.
Çatı Kenar İletkenleri: Çatının tüm kenar hatları boyunca döşenen iletkenler.
İniş İletkenleri: Yakalama ağından topraklama sistemine akımı ileten düşey iletkenler.
Topraklama Halkası: Yapının çevresine gömülen ve tüm iniş iletkenlerini birbirine bağlayan yatay topraklama iletkeni.
İlk aşamada risk analizi ve proje tasarımı yapılır. Yapının boyutları, kullanım amacı ve risk sınıfına göre koruma seviyesi belirlenir.
İkinci aşamada malzeme seçimi gerçekleştirilir. İletkenler için bakır, alüminyum veya çelik seçenekleri mevcuttur.
Üçüncü aşamada montaj yapılır. Bağlantı noktaları klemens veya termokaynak yöntemiyle birleştirilir.
Son aşamada ölçüm ve raporlama gerçekleştirilir. Toprak direnci ölçülür, iletken sürekliliği test edilir ve sistem IEC 62305 kapsamında belgelenir.
Aktif paratoner tek bir noktadan geniş bir alanı korur, kurulumu daha hızlı ve görece daha az maliyetlidir. Faraday kafesi ise yapının tamamını kapsar, daha fazla malzeme ve işçilik gerektirir ama koruma güvenilirliği açısından üstündür.
GESCO olarak her iki sistemi de IEC 62305 standartları çerçevesinde projelendiriyor ve uyguluyoruz.